Filipijnen: Visayas-net opnieuw op geel, uitval van centrales drukt de reserve

De elektriciteitsvoorziening in het centrale deel van de Filipijnen blijft gespannen. Voor het Visayas-net werd op 23 september 2026 opnieuw een gele waarschuwing afgekondigd. Volgens de National Grid Corporation of the Philippines geldt die van 17.00 tot 20.00 uur. Een gele waarschuwing betekent niet dat er al een grootschalige stroomuitval gaande is. Ze geeft wel aan dat de beschikbare bedrijfsreserve onder het vereiste veiligheidsniveau is gezakt en dat het net weinig marge heeft als er nog een storing bijkomt.

Voor de avond werd ongeveer 2.607 megawatt beschikbare capaciteit gemeld, terwijl de verwachte piekvraag rond 2.418 megawatt ligt. Dat verschil is voldoende om het normale verbruik te dekken, maar niet om de vereiste noodreserve aan te houden. Die reserve is bedoeld om het onverwachte verlies van een andere centrale of een grote productie-eenheid op te vangen. Ontbreekt die buffer, dan kan een nieuwe storing sneller leiden tot afschakeling van belasting of regionale onderbrekingen.

Meerdere grote productie-eenheden zijn tegelijk niet beschikbaar. De netbeheerder meldt onder meer dat unit 1 van Therma Visayas, unit 3 van Panay Energy Development Corporation en unit 2 van Kepco SPC Power Corporation gedwongen buiten bedrijf zijn. Alleen al in september zijn productie-eenheden van twaalf centrales niet beschikbaar. Nog eens 19 installaties staan op gedwongen stilstand, in sommige gevallen al sinds eerdere jaren. Daarnaast draaien 16 centrales met een verlaagd vermogen. Daardoor ontbreekt in totaal ongeveer 886,5 megawatt productiecapaciteit op het Visayas-net.

De situatie is niet volledig nieuw. De afgelopen dagen zijn in Visayas herhaaldelijk gele en rode waarschuwingen afgegeven. Op 22 september zorgden het uitvallen van nog een geothermische eenheid en een hoge vraag tijdelijk voor een rode waarschuwing. Rood betekent dat de beschikbare productie niet langer voldoende is om tegelijk de vraag en de noodzakelijke bedrijfsreserves veilig te dekken. De snelle wisselingen tussen waarschuwingsniveaus laten zien hoe snel de situatie kan veranderen wanneer een extra productie-eenheid onverwacht uitvalt.

Het Filipijnse Department of Energy werkt daarom aan aanvullende maatregelen. Genoemd worden onder meer drijvende opwekkingscapaciteit en extra batterijopslag. Begin september liet het ministerie al weten dat het een snellere terugkeer van uitgevallen productie-eenheden, het oplossen van transmissiebeperkingen en extra opgeslagen vermogen voor piekuren wil versnellen.

Voor bedrijven en huishoudens kan een krappe reserve uiteenlopende gevolgen hebben. Ook zonder een algemene afschakeling kunnen afzonderlijke distributeurs belasting moeten verminderen of kunnen plaatselijke onderbrekingen ontstaan. Koeling, waterpompen, mobiele communicatie, liften en elektronische betaalsystemen zijn bijzonder gevoelig. Daarom is niet alleen de mogelijke duur van een stroomuitval belangrijk, maar ook hoe kort van tevoren die wordt aangekondigd.

Voor huishoudens is vooral belangrijk wat de waarschuwing werkelijk betekent. Geel betekent niet automatisch dat vandaag de stroom uitvalt. Het betekent dat de veiligheidsmarge kleiner is dan voorzien. Wie in een getroffen gebied woont, doet er goed aan officiële netmeldingen te volgen en de uren vóór de piekvraag verstandig te gebruiken. Telefoons, powerbanks, oplaadbare lampen en medisch belangrijke apparaten horen opgeladen te zijn. Ook water en eenvoudig voedsel moeten binnen bereik zijn, zeker wanneer pompen, liften of kaartbetalingen van elektriciteit afhankelijk zijn.

De les geldt ook buiten de Filipijnen. Een elektriciteitsnet kan stabiel lijken en toch met heel weinig reserve werken. Eén extra defect kan dan het verschil maken tussen normale levering en gecontroleerde afschakelingen. Waarschuwingsniveaus zijn geen reden voor paniek, maar nuttige voortijdige informatie voor verstandige voorbereiding.

Bijgewerkt: 23 september 2026. Bronnen: National Grid Corporation of the Philippines, Philippine News Agency en het Filipijnse Department of Energy.